Ιστορικά Στοιχεία

Το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο, είναι ένα από τα τρία Ινστιτούτα του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, που αποτελεί Εθνικό Ερευνητικό Κέντρο και υπάγεται στην Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας του Υπουργείου Παιδείας, δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων.

Το Γ.Ι. είναι ένα από τα παλαιότερα ερευνητικά ινστιτούτα στην Ελλάδα. Η Ελληνική πολιτεία αναγνώρισε από νωρίς το σεισμικό πρόβλημα της χώρας και ίδρυσε το 1893 το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο, που από τότε λειτουργεί συνεχώς. Οι κεντρικές του εγκαταστάσεις ευρίσκονται στην Αθήνα, στον λόφο Νυμφών στο Θησείο.

NOA

Drums, GEIN

 

 

Σκοπός Δραστηριότητες Γεωδυναμικού Ινστιτούτου

Βασική δραστηριότητα του Ινστιτούτου είναι η συνεχής καθ’όλο το 24ωρο παρακολούθηση της σεισμικότητας του Ελληνικού χώρου και η ενημέρωση της Πολιτείας και του κοινού.

Πρόσφατα με νομοθετική ρύθμιση στο Γεωδυναμικό Ινστιτούτο συστάθηκε τo «Εθνικό Κέντρο Προειδοποίησης για θαλάσσια σεισμικά κύματα, (tsunamis)» με σκοπό την ενημέρωση και την αντιμετώπιση του κινδύνου από αυτά τα θαλάσσια κύματα.

Σκοπός του Γ.Ι. είναι η μελέτη και η ανάπτυξη της έρευνας στη σεισμολογία, στη φυσική του εσωτερικού της Γης, στη γεωφυσική, στην τεκτονική των πλακών, στην ηφαιστειολογία, τη γεωθερμία τη σεισμοτεκτονική, την Τεχνική Σεισμολογία, και τα θαλάσσια σεισμικά κύματα, η συλλογή και επεξεργασία διαφόρων σεισμολογικών-γεωφυσικών παραμέτρων, η εκπόνηση έρευνας και η συμμετοχή του σε ερευνητικά προγράμματα και σχετικές μελέτες, καθώς και η παροχή εκπαίδευσης και υπηρεσιών προς τρίτους.

 

Διάρθρωση προσωπικού

Το Γ.Ι. έχει την ακόλουθη διάρθρωση και κατηγορίες προσωπικού:

  • Το Διευθυντή

  • Τους Ερευνητές

  • Το Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης Ειδικό Επιστημονικό Προσωπικό

  • Το Τεχνικό και Διοικητικό Προσωπικό

 

Drum

STS-2 Seismometer


Για την επίτευξη των στόχων του Γ.Ι. λειτουργούν:

  • Μόνιμο Σεισμολογικό δίκτυο που αποτελείται από 45 σταθμούς, που καλύπτουν όλο τον Ελληνικό χώρο,

  • Δίκτυο επιταχυνσιογράφων που έχει εγκατασταθεί στις μεγαλύτερες πόλεις του Ελληνικού χώρου με 70 ψηφιακά όργανα,

  • Μόνιμο δίκτυο GPS με 11 σταθμούς,

  • Μόνιμο δίκτυο παρακολούθησης tsunami (υπό σχεδιασμό) και

  • Δίκτυο φορητών σεισμογράφων για την καταγραφή των μικροσεισμών, τον έλεγχο της δυναμικής κατάστασης των ρηγμάτων, καθώς και την παρακολούθηση της μετασεισμικής εξέλιξης

A. Το μόνιμο σεισμολογικό δίκτυο που αποτελείται από 45 σεισμολογικούς σταθμούς, που καλύπτουν όλο τον Ελληνικό χώρο. Οι σταθμοί του δικτύου είναι ψηφιακής τεχνολογίας με σεισμόμετρα ευρέως φάσματος, κατάλληλοι να καταγράφουν σε πραγματικό χρόνο τα σεισμικά κύματα που προέρχονται από σεισμούς που συμβαίνουν στον Ελληνικό χώρο και τις περιοχές που εκτείνονται από 34° έως 42° Βόρεια και 19° έως 30° Ανατολικά, καθώς και από ισχυρούς σεισμούς από οποιοδήποτε σημείο της Γης. Με αυτό το δίκτυο γίνεται συνεχής παρακολούθηση της σεισμικής δραστηριότητας του ευρύτερου Ελληνικού χώρου. Τα δεδομένα των σταθμών χρησιμοποιούνται για την εύρεση των παραμέτρων του σεισμού, δηλαδή τον προσδιορισμό των γεωγραφικών συντεταγμένων του επικέντρου, του βάθους, του χρόνου γένεσης και του μεγέθους του σεισμού. Το δίκτυο αυτό αποτελεί εξέλιξη του πρώτου δικτύου σεισμογράφων από 5 σταθμούς με όργανα μηχανικής αναγραφής που εγκαταστάθηκε το 1897, το οποίο την δεκαετία του 1960 εκσυγχρονίστηκε με ηλεκτρομαγνητικά όργανα, την δεκαετία του 1980 μετατράπηκε σε θερμογραφικό με καταγραφές σε πραγματικό χρόνο και την δεκαετία του 1990 μετατράπηκε σε ψηφιακό για να φτάσει την σημερινή του μορφή. Σεισμολογικοί σταθμοί του Ινστιτούτου είναι συνδεδεμένοι με διεθνή δίκτυα. Ο σταθμός των Ανωγείων Κρήτης IDI ανήκει στο δίκτυο ΙΜS (International Monitoring System) του ΟΗΕ καθώς και στο Μεσογειακό Δίκτυο ­ MEDNET. Το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο συνεργάζεται με το δίκτυο Geofon εγκαθιστώντας σταθμούς στο νότιο Αιγαίο, ενώ ανταλλάσει συνεχώς σεισμολογικά δεδομένα σε πραγματικό χρόνο με γειτονικές χώρες.

Stations Map

Το 2006, μέσω του «Επιχειρησιακού Προγράμματος Ανταγωνιστικότητας και Επιχειρηματικότητας - ΕΠΑΝ», χρηματοδοτήθηκε η συγκρότηση του «Εθνικού Δικτύου Σεισμογράφων» ώστε να γίνει δυνατή η διασύνδεση των σεισμολογικών δικτύων του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών (συντονιστής) και των Πανεπιστημιακών Εργαστηρίων Σεισμολογίας των Αθηνών, της Θεσσαλονίκης και των Πατρών Κατά συνέπεια, δημιουργήθηκαν οι προϋποθέσεις για:

  • λεπτομερέστερη και ακριβέστερη καταγραφή της σεισμικής δραστηριότητας της χώρας μας

  • άμεση, λεπτομερή και εγκυρότερη ενιαία πληροφόρηση της πολιτείας και του κοινού,

  • κοινή παρακολούθηση και ανταλλαγή όλων των διαθέσιμων στοιχείων μεταξύ των φορέων αναφορικά με τη σεισμικότητα στη χώρα μας

GEIN NOA Computer Room

  • ενιαίο υπολογισμό των σεισμικών παραμέτρων, έκδοση κοινών ανακοινωθέντων, σύνταξη εθνικού καταλόγου σεισμών

  • συγκέντρωση πρωτογενών στοιχείων για έρευνα και δυνατότητα άμεσης διάθεσής τους στην επιστημονική κοινότητα και - ακριβέστερη μελέτη της σεισμικής επικινδυνότητας στην χώρα μας,

  • και γενικότερα την ποιοτική αναβάθμιση των σεισμολογικών δεδομένων και της σεισμολογικής έρευνας.

Το Εθνικό Δίκτυο Σεισμογράφων έχει αρχίσει να υλοποιείται από τα τέλη του 2007. Η σημερινή του διάρθρωση αποτελείται από 120 σταθμούς. Η σεισμικότητα του Ελληνικού χώρου σε πραγματικό χρόνο, είναι διαθέσιμη συνεχώς στο διαδίκτυο http://bbnet.gein.noa.gr.

Καθημερινά γίνεται ενημέρωση ειδικών Υπηρεσιών (Ο.Α.Σ.Π., Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας και Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε.) για τη σεισμική δραστηριότητα του Ελληνικού χώρου, ενώ πληροφορίες παρέχονται σε δημόσιες υπηρεσίες, σε ιδιωτικές εταιρίες και στο κοινό.

Εκτιμήσεις των σεισμικών παραμέτρων αποστέλλονται καθημερινά ή σε εβδομαδιαία βάση στα Διεθνή Σεισμολογικά Κέντρα (USGS, ISC, CSEM).

Β. Δίκτυο επιταχυνσιογράφων που έχει εγκατασταθεί από το 1972 στις μεγαλύτερες πόλεις του Ελληνικού χώρου με 15 αναλογικά όργανα. Σήμερα έχει φθάσει στον αριθμό των 70 ψηφιακών οργάνων (Σχήμα 3) τα οποία στην πλειονότητά τους συνδέονται τηλεμετρικά με το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο Η πλειονότητα των επιταχυνσιογράφων του δικτύου είναι εγκατεστημένοι σε πολεοδομικά συγκροτήματα, λαμβάνοντας υπόψη τη σεισμικότητα και την πολεοδομική ανάπτυξη. Τοπικά δίκτυα έχουν επίσης αναπτυχθεί σε επιλεγμένες πόλεις, με πιο σημαντικό το τοπικό δίκτυο της ευρύτερης περιοχής της Αθήνας. Επίσης περιορισμένος αριθμός οργάνων έχει εγκατασταθεί σε χώρους αρχαιολογικού ή ιστορικού ενδιαφέροντος.

Οι επιταχυνσιογράφοι καταγράφουν τις ισχυρές εδαφικές κινήσεις σφοδρών σεισμών στο κοντινό πεδίο, ένα αντικειμενικό μέγεθος της εδαφικής κίνησης, απαραίτητο σε πολλούς επιστήμονες όπως σεισμολόγους, μηχανικούς, σχεδιαστές - πολεοδόμους κλπ. Με τη χρήση των δεδομένων της ισχυρής εδαφικής κίνησης, μελετάται η επίδραση των τοπικών εδαφικών συνθηκών, οι ιδιότητες της εστίας και της διαδρομής διάδοσης των σεισμικών κυμάτων στη διαμόρφωση της δόνησης στον τόπο παρατήρησης, ώστε να βελτιωθούν οι χάρτες σεισμικής επικινδυνότητας και οι αντισεισμικοί κανονισμοί.

Γ. Πρόσφατα εγκαταστάθηκε μόνιμο δίκτυο 11 σταθμών GPS για την συνεχή παρακολούθηση αλλαγών του στερεού φλοιού της γης.

Από την ίδρυσή του το 1893 μέχρι σήμερα το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο εκδίδει Μηνιαίο Σεισμολογικό Δελτίο στο οποίο περιέχονται όλες οι ενόργανες σεισμολογικές πληροφορίες, καθώς και οι παράμετροι των σεισμών του Ελληνικού χώρου. Στα δελτία αυτά, για τους μεγάλους σεισμούς υπάρχουν και μακροσεισμικές πληροφορίες, δηλαδή αναφέρονται οι παρατηρηθείσες καταστροφές ή βλάβες στα κτίρια, οι περιοχές που ο σεισμός έγινε αισθητός, κλπ. Το Μηνιαίο Σεισμολογικό Δελτίο του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου αποτελεί σημαντική πηγή δεδομένων για πολλές ερευνητικές μελέτες, και διανέμεται έντυπα ή ηλεκτρονικά σε Σεισμολογικά Ινστιτούτα και υπηρεσίες σε ολόκληρο τον κόσμο καθώς και σε πολλούς ελληνικούς φορείς.

Εκτός από τις προαναφερθείσες δραστηριότητες, το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο ανεξάρτητα, είτε σε συνεργασία με τους άλλους σεισμολογικούς φορείς της χώρας αλλά και με Πανεπιστήμια του εσωτερικού και του εξωτερικού, έχει να παρουσιάσει και σημαντική ερευνητική δραστηριότητα, τόσο βασική, όσο και εφαρμοσμένη σε διάφορους τομείς της Σεισμολογίας και της Φυσικής του Εσωτερικού της Γης, συμμετέχοντας σε πολλά Ερευνητικά προγράμματα που χρηματοδοτεί η Ε.Ε, η Ελληνική κυβέρνηση αλλά και άλλοι δημόσιοι ή ιδιωτικοί φορείς.

Οι επιστημονικές εργασίες του προσωπικού του Ινστιτούτου έχουν δημοσιευθεί σε Διεθνή περιοδικά, στα πρακτικά Διεθνών συνεδρίων, σε συλλογικούς τόμους κλπ. Ενώ επιστήμονες του Ινστιτούτου έχουν βραβευθεί για τις εργασίες τους από την Ακαδημία Αθηνών.

Η συμβολή του Ινστιτούτου στην εκπαίδευση είναι μεγάλη. Στο Γεωδυναμικό Ινστιτούτο έχουν εκπονηθεί ή εκπονούνται αρκετές διπλωματικές εργασίες φοιτητών και διδακτορικές διατριβές σε συνεργασία με Πανεπιστήμια του εσωτερικού και του εξωτερικού. Εκατοντάδες επιστήμονες, ερευνητές, μελετητές και φοιτητές χρησιμοποίησαν και χρησιμοποιούν τα δεδομένα του Ινστιτούτου για ερευνητικές εργασίες και μελέτες.

Από το 2007 στο Γεωδυναμικό Ινστιτούτο έχει ιδρυθεί από την Unesco κέντρο μελέτης και εκπαίδευσης επιστημόνων των Βαλκανικών χωρών στα καταστροφικά φυσικά φαινόμενα.

Κύλιση στην Αρχή